Παρουσίαση του βιβλίου «Στα άδυτα.. των δυτών» από το Περιοδικό Απόπλους (Τεύχος 90)

Έλενα Χουσνή, Στα άδυτα των... δυτών, μυθιστόρημα, Αθήνα (Δίαυλος) 2013

adyta adytwnΗ Έλενα Χουσνή χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο Κατερίνα Αθανασίου έχει δημοσιεύσει στον Απόπλου διηγήματα και ποιήματα, ενώ ένα μυθιστόρημά της με τίτλο Άλικο σαν το αίμα αδημοσίευτο ακόμη έχει αποσπάσει πρώτο βραβείο διαγωνισμό της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών το 2012. Το Στα στον 31ο άδυτα των δυτών είναι το πρώτο που εκδίδεται.

Στο μυθιστόρημα αυτό η συγγραφέας επιδιώκει να αποδώσει μεταφορικά και κυριολεκτικά την πολυπλοκότητα της σύγχρονης κοινωνίας, τον σκοτεινό κόσμο της διαπλοκής στην πολιτική και στην οικονομία, αλλά και τη χαώδη άβυσσο της ανθρώπινης ιδιοσυγκρασίας. Αυτό ίσως επιχειρεί να εκφράσει και ο τίτλος με τη μορφή ενός λογοπαιγνίου.

Ο χρόνος και ο χώρος όπου εκτυλίσσεται η υπόθεση ανήκουν στη σύγχρονη εποχή και κοινωνία. Ο χώρος είναι η Αθήνα, όπου εδρεύουν τα υπουργεία και τα μεγάλα δημοσιογραφικά συγκροτήματα. Ο χρόνος είναι η περίοδος μιας οικονομικής κρίσης λίγο πριν από τη δραματική προσφυγή της Ελλάδας στο ΔΝΤ με τα επακόλουθά της. Δεν πρόκειται βέβαια για τον πραγματικό χρόνο που βιώνουμε αλλά για ένα φανταστικό-ασαφή χρόνο ως πλαίσιο μέσα στο οποίο διαδραματίζεται η ιστορία που αφηγείται η συγγραφέας, πλαίσιο απαραίτητο για να δράσουν τα πρόσωπα του έργου. Εκείνο που προέχει είναι η έννοια της κρίσης και ο τρόπος που αυτή αντιμετωπίζεται από τους πολιτικούς, τους οικονομικούς παράγοντες, τους δημοσιογράφους και τους παλιούς πολιτικοποιημένους αγωνιστές της δημοκρατίας.

Στο μυθιστόρημα, με κινηματογραφικό τρόπο σε ένα αφαιρετικό σκηνικό, μεγαλούπολης κινούνται τρεις ομάδες προσώπων που στη συνέχεια γίνονται δύο για να συγκρουσθούν μεταξύ τους. Η πρώτη ομάδα αποτελείται από εκπροσώπους μεγάλων οικονομικών συμφερόντων, επιχειρηματίες με διεθνείς διασυνδέσεις, που χαρακτηρίζονται από μεγάλη απληστία για χρήμα και εξουσία. Αυτοί κατέχουν την πραγματική εξουσία, ελέγχουν την οικονομία, τις κυβερνήσεις, τα μέσα ενημέρωσης, την κοινή γνώμη. Είναι κυνικοί, χωρίς συναισθήματα, ενώ η ιδεολογία τους στοχεύει στη διαιώνιση της εξουσίας τους με κάθε μέσο. Στην παρούσα εποχή χρησιμοποιούν την επιστημονική έρευνα, τα μέσα ενημέρωσης, την οικονομία και τη διαπλοκή για να εξουσιάζουν τα πάντα.

Η δεύτερη ομάδα είναι οι αδιάφθοροι δημοσιογράφοι με κύριο πρόσωπο την ικανότατη, νέα μεν αλλά έμπειρη και μαχητική Νάνση, η οποία αποτελεί το κύριο πρόσωπο της ιστορίας. Η Νάνση έχει αφομοιώσει ως δημοσιογράφος τα χαρακτηριστικά των παλιών συναδέλφων της, του απόμαχου πλέον, συνταξιούχου Γρηγορίου, ο οποίος είναι πάντα διαθέσιμος σε ενδιαφέρουσες υποθέσεις αλλά και του εν ενεργεία αρχισυντάκτη της εφημερίδας που διαδέχθηκε τον προηγούμενο.

Στην τρίτη ομάδα ανήκουν παλιοί συνδικαλιστές του φοιτητικού κινήματος. Αυτοί αν και είναι κατά κάποιο τρόπο «τακτοποιημένοι», έχουν κάνει λαμπρές σπουδές, έχουν τις δουλειές τους, συναντιούνται συχνά για τις πολιτικές τους αναλύσεις, διαπιστώνουν πως είναι αδιέξοδες και χωρίς ιδιαίτερη σημασία, αφού οι εξελίξεις στην πολιτική και την οικονομία σχεδιάζονται από άλλες, αόρατες, δυνάμεις. Με τις θεωρητικές τους προσεγγίσεις δεν έχουν τη δυνατότητα καμιάς ουσιαστικής παρέμβασης.

elena housniΗ αφήγηση περιγράφει μηχανορραφίες, δολοπλοκίες, μακροχρόνιους σχεδιασμούς, υπόγειες διαδρομές ομάδων εξουσίας και ελέγχου, σκοτεινές δυνάμεις τις οποίες προσπαθούν να καταπολεμήσουν αποκαλύπτοντας το ρόλο τους οι δημοσιογράφοι, που αντιπροσωπεύουν στο έργο αυτό τη δύναμη της ηθικής, της διαφάνειας, της δικαιοσύνης, της ελευθερίας της έκφρασης και της δημοκρατίας,. Στην εξέλιξη του μυθιστορήματος αναδύεται η πολυπλοκότητα της ανθρώπινης ψυχής και της πολιτικής εξουσίας. Αυτή συνδέεται άμεσα με τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα.

Για να προχωρήσει η σκιαγράφηση των χαρακτήρων και η εξέλιξη της υπόθεσης η Ε. Χουσνή χρησιμοποιεί την ψυχαναλυτική περιγραφή των ηρώων της, και τη μεθοδική έρευνα και ανάλυση των στοιχείων όπως αυτή χρησιμοποιείται από την αστυνομική διαλεύκανση υποθέσεων, από τη δημοσιογραφία, την ιστορία, αλλά και από άλλες επιστήμες οι οποίες πρώτα συγκεντρώνουν τα στοιχεία και στη συνέχεια προβαίνουν σε ερμηνείες ενός ζητήματος.

Ένα άλλο επίσης άξιο επισήμανσης στο εν λόγω μυθιστόρημα είναι οι ανατροπές στην εξέλιξη της ιστορίας που κεντρίζουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αλλά και δείχνουν ότι ακόμα και άσχετα μεταξύ τους γεγονότα δυσερμήνευτα μπορούν να φωτισθούν όταν γίνουν οι κατάλληλοι συσχετισμοί, και ότι πολλές φορές προσωπικά ζητήματα συνδέονται με πολιτικά και αλληλοεπηρεάζονται.

Το μυθιστόρημα της Έλενας Χουσνή με πρωταγωνιστές την κρίση και τη δημοσιογραφία νομίζω πως εντάσσεται στα πολιτικά αστυνομικά μυθιστορήματα όπου το ρόλο του ντετέκτιβ παίζει η δημοσιογραφική ομάδα. Οι ήρωές της διαφέρουν από ήρωες άλλων ανάλογων ελληνικών ή μεσογειακών μυθιστορημάτων. Είναι περισσότερο βιαστικοί και ασχολούνται με πάθος με την δουλειά τους και μόνο, με την έρευνα και την αποκάλυψη της αλήθειας.

Εκτός από την πλοκή είναι πολύ καλή και η χρήση της γλώσσας, τα λογοπαίγνια που χρησιμοποιεί αρκετές φορές, οι ζωντανοί και αποκαλυπτικοί διάλογοι, οι περιγραφές αλλά και οι σκέψεις των ηρώων της.

Περιοδικό «Απόπλους», Τεύχος 60 

Σάμος, 19-4-2014 Χ. Λ.

Elena Housni

Επικοινωνία

Email: info [@] housni.gr

ekdoseis kyfanta